RKM DP wz. 28

7,62 mm ręczny karabin maszynowy DP wprowadzony został do uzbrojenia pododdziałów piechoty Armii Czerwonej w roku 1927 pod oznaczeniem DP wz.1928. Rucznoj Puliemiot Diegtiariow Piechotnyj , bo właśnie tak brzmi pełna nazwa tego modelu, jest ręcznym karabinem maszynowym skonstruowanym przez radzieckiego konstruktora broni palnej Wasilija A. Diektiariowa (1880 – 1949). Karabin ten był jednym  z pierwszych tego typu broni, skonstruowanym w Związku Radzieckim po 1917 roku. Jego prototyp powstał w roku 1926, w 1927 przyjęty jako podstawowy karabin maszynowy w Armii Radzieckiej, wykorzystywany w niej z dużym powodzeniem do końca  II wojny światowej. Choć powszechnie oznaczany w Polsce jako DP 28, w Armii Radzieckiej oznaczany był zwykle jako DP, bez oznaczania roku.

To zasadnicza broń automatyczna drużyny piechoty. Przeznaczona do niszczenia grupowych celów żywych odkrytych i zamaskowanych oraz ważnych celów pojedynczych na odległość do 800 m, a także do zwalczania celów powietrznych na odległość do 500 m. Z ręcznego karabinu maszynowego DP z zasady strzela się krótkimi seriami (3 – 6 strzałów). Prowadzenia ognia długimi seriami (10 – 15) dopuszczalne jest w wyjątkowych sytuacjach w zależności od warunków walki, charakteru i rozmiaru celu.

Broń wyróżniała się kilkoma cechami bardzo ważnymi na polu walki. Prosty w budowie, niezawodny w działaniu, łatwy w obsłudze, o dużej wytrzymałości automatyki oraz stosunkowo mały ciężar własny. Jednak nie był bez wad, do których zaliczyć można umieszczenie pod  chłodnicą lufy gniazda sprężyny powrotnej, która w wyniku ciągłego ognia, a związku z  tym wzrastającej temperatury, nagrzewała się do tego stopnia, że traciła swoje właściwości.

Dyskusji podlegałatakże trwałość elementów składowych broni, która często była znacznie niższa, niż wymagała norma. Z czasem mankamenty zostały poprawione. Umieszczono komorę sprężyny powrotnej w gnieździe za zamkiem, wzmocniono takie elementy jak iglica i wyrzutnik, przekonstruowano też bezpiecznik, pod komorą nabojową pojawił się chwyt pistoletowy, wzmocniony został także dwójnóg. Nowa wersja otrzymała oznaczenie DPM – modernizowanyj, wprowadzony do uzbrojenia w 1944 roku.

Dużym mankamentem DP był magazynek talerzowy, choć  bardzo  pojemny - mieścił 49 naboi, był bardzo skomplikowany i trudny w produkcji. Samo ładowanie w warunkach bojowych, nie należało do łatwiejszych zadań. Przy pełnym załadowaniu często się zacinał, przez co nakazano ładowanie tylko 47 nabojami, stąd w późniejszych seriach wybity na górnym talerzu magazynka napis "47 naboi" dla przypominania ładującym. W celu zmniejszenia tej niedogodności, od 1943 roku każda drużyna piechoty dysponowała dwoma rkm-ami.  

Jednak wybór magazynka talerzowego podyktowany był doświadczeniami z wojny domowej w Rosji. Podczas krótkotrwałych i dynamicznych potyczek niewielkich oddziałów, zazwyczaj konnych, złożonych z żołnierzy słabo wyszkolonych, mało było czasu na rozstawienie ciężkiego karabinu maszynowego. W takich warunkach magazynek talerzowy sprawdzał się więc idealnie. Jego duża pojemność była wielką zaleta, a liczba wystrzelonych pocisków często decydowała o wyniku potyczki.

Ręczny karabin maszynowy DP składa się z 65 części. Do najważniejszych należą:

  • lufa, gwintowana o czterech bruzdach;
  • tłumik płomieni;
  • komora gazowa, odprowadzająca z lufy część gazów prochowych niezbędnych dosamoczynnego działania karabinu;
  • regulator ilości gazów prochowych przechodzących z lufy;
  • osłona lufy i tłoka gazowego;
  • muszka;

  • komora zamkowa z wodzidłami podłużnymi do prowadzenia suwadła i zamka, w jej środkowej części mieszczą się opory ryglowe do umieszczenia rygli zamkowych, w tylnej wodzidła pionowe do połączenia z komorą spustową, w górnej części właz nabojowy do przejścia donośnika magazynka, dolna część jest otwarta, co umożliwia swobodny ruch rączki suwadła i wypadanie łusek;
  • celownik;
  • zatrzask magazynka;
  • zamek, podaje naboje do komory nabojowej, przy strzale zamyka przewód lufy i wyciąga łuski, w przedniej części trzonu zamka znajduje się czółko do pomieszczenia dna łuski i otwór dla grotu iglicy;
  • iglica, która odpala spłonkę i rozsuwa rygiel zamkowy;
  • rygle zamkowe, zaryglowują komorę nabojową w chwili strzału;
  • wyciąg, wyciąga łuski z komory nabojowej;
  • suwadło – łączy wszystkie części ruchome rkm;
  • tłok gazowy, odprowadza w tylne położenie części ruchome karabinu pod wpływem ciśnienia gazów prochowych;
  • komora spustowa wraz z urządzeniem spustowym;
  • kolba;
  • dwójnóg;
  • magazynek;

Naboje 7,62 x 54 mm stosowane w DP przyjęto do uzbrojenia w 1891 roku. W ręcznym karabinie maszynowym używano kilka rodzajów amunicji w zależności od przeznaczenia. Były to między innymi pocisk lekki z rdzeniem stalowym, pocisk ciężki z rdzeniem ołowianym, pocisk przeciwpancerno-zapalający ciężki z rdzeniem wolframowym,  pocisk smugowy, pocisk przeciwpancerno – zapalająco - smugowy z rdzeniem stalowym, pocisk zapalająco-wskaźnikowy.

      DP 28 produkowany był w kilku wersjach:

  • DA - (awiaconnyj) - wersja lotnicza, wprowadzony do uzbrojenia w 1928r, pozbawiony osłony lufy, tłumika płomieni, celownika krzywkowego, kolby.  Przekonstruowano w nim bezpiecznik oraz magazynek, wprowadzono pierścień mocujący, celownik kołowy, muszkę – wiatrowskaz, tuleję do muszki i rękojeść;
  • DT - (tankowoj) - czołgowy km, wprowadzony do uzbrojenia w 1929 roku,  zakres zmian był podobny jak w wersji DA, ponadto pierścień mocujący współpracował wraz z mechanizmem jarzmowym usytuowanym w pancerzu. Posiadał celownik przeziernikowy, modyfikacji uległa kolba która w miejsce drewnianej przejęła regulowana kolba metalowa. Karabin mógł być używany poza pojazdem;

  • DA – 2 – podwójnie sprzężony, wprowadzony na początku lat trzydziestych ubiegłego stulecia, stosowany do osłony przeciwlotniczej;

Dane techniczne ręcznego karabinu maszynowego DP 28:

  • kaliber 7,62;
  • długość 1290 mm;
  • długość lufy 609 mm;
  • długość linii celowniczej 610 mm;
  • masa broni pustej 9,12 kg;
  • mas broni załadowanej 11,2 kg;
  • szybkostrzelność teoretyczna 500 – 600/min;
  • szybkostrzelność praktyczna 80/min;
  • prędkość początkowa pocisku 840 m/s;

W celu załadowania rkm DP przesuwa się zasuwkę do przodu, odciąga rączkę suwadła do tyłu i dołącza magazynek, nabój znajdujący się w donośniku staje przed podajnikiem zamka. Aby otworzyć ogień przyciska się bezpiecznik i naciska na język spustowy, zamek przesuwając się do przodu wypycha nabój z donośnika magazynka i podaje do komory nabojowej, wyciąg pazurem zaskakuje za kryzę łuski. Suwadło wraz z iglicą posuwając się do przodu wysuwa grot iglicy która zbija spłonkę naboju.

Następuje strzał.

W momencie, gdy pocisk minie otwór gazowy, część gazów prochowych uchodzi do przewodu komory gazowej, przez przewód osiowy regulatora uderza w tłok gazowy i cofa go, a wraz z nim trzon tłoka i suwadło. Przy dalszym ruchu do tyłu, zamek wraz z suwadłem wyciąga łuskę z komory nabojowej która zostaje wyrzucona przez wyrzutnicę suwadła. Działanie pozostałych części jest takie samo jak podczas odciągania suwadła, ale ponieważ język spustowy jest naciśnięty, suwadło nie zatrzymuje się, lecz po całkowitym odejściu do tyłu pod działaniem sprężyny powrotnej, wraca do przodu, zamek podajnikiem wysuwa kolejny nabój z donośnika magazynka i podaje go do komory nabojowej. Iglica zbija spłonkę, następuje kolejny strzał.

Broń przez okres produkcji była nieustannie modernizowana. Pierwszy raz już w roku 1932.

Modyfikacje następowały co jakiś czas, a wynikały one nie tylko z chęci poprawy parametrów użytkowania, ale również z potrzeb wojny, upraszczania technologii, zmniejszenia kosztów czy wreszcie przyspieszenia produkcji. Stąd, mimo że lufa z grzebieniami szybciej się chłodziła, to na jej wykonanie potrzeba było więcej roboczo - godzin, a potrzeby frontu były duże, w latach wojny spotyka się lufy gładkie.

Ponieważ broń  produkowana była, między innymi, w Kowrowie (zakłady Nr. 2), w Stalińsku (Nowokuźnieck, zakłady Nr. 526) oraz w Leningradzie po zakończeniu oblężenia w fabryce Arsenał (Nr. 7), mogły występować różnice konstrukcyjne. Karabin maszynowy DP – 28 znajdował się również na wyposażeniu Wojska Polskiego jeszcze długo po wojnie.

Na naszej stronie znajdziesz tematy pokrewne związane z motocyklem M - 72:

Mocowanie RKM DP wz. 28 na wózkach motocykla M - 72.

 

Źródła:

Roman Maksymowicz „Typy broni i uzbrojenia. Rkm DP’’

Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej

Martin J. Dougherty: Broń strzelecka od roku 1860 do współczesności.

Foto:Internet, Wikipedia.